
Op jacht naar de 100 miljoen.
Onno Jacobs pakt een kladblok en tekent met balpen een tijdbalk. Iets boven de 40 miljoen zet de financieel directeur een streepje, ter indicatie van de huidige Feyenoord-begroting. 'En hier gaan we naartoe,' zegt Jacobs en trekt een gestaag oplopende lijn die pas eindigt bij 100. In 2016 moet Feyenoord een begroting hebben van minimaal 100 miljoen euro, zegt de schets van Jacobs. Meer dan een verdubbeling, te realiseren in acht jaar tijd.
'Het nieuwe stadion, dat er in 2016 moet zijn, staat centraal,' aldus de directeur. 'Met dat onderkomen komen we uit op een budget van tenminste honderd miljoen euro, maar waarschijnlijk meer. In onze berekeningen zijn we uitgegaan van de huidige verhoudingen, dus ik verwacht dat we – inflatie meewegend - nog een stukje hoger uitkomen.'
Feyenoord beseft dat het niet ineens die reuzensprong kan maken. De komende jaren wil de club de eerste stappen zetten richting die 100 miljoen euro, mét de beperkingen van het huidige stadion. Dat vraagt nogal wat creativiteit, want qua exploitatie zit Feyenoord in de Kuip vrijwel aan zijn plafond. De Rotterdamse club gaat de capaciteit van zijn business-stoelen uitbreiden, maar veel meer dan zo'n vier miljoen euro per jaar levert dat niet op.
Kampioen PSV draait een begroting van zo'n 88 miljoen euro, ruim twee keer zoveel als in Rotterdam. 'Daarvan komt ruim 30 miljoen uit de Champions League,' rekent Jacobs voor. 'De 55 miljoen die kaal overblijft in Eindhoven, is een begroting waar wij ons op moeten richten. Ajax zit, zonder de inkomsten uit Europees voetbal, rond de 60 miljoen. Dat gat moeten wij overbruggen, om straks in het nieuwe stadion flink te kunnen groeien. En 020 en PSV misschien wel voorbij te gaan'
Komend seizoen speelt Feyenoord in elk geval weer Europees voetbal en straks moet ook de Champions League een doel zijn. 'Die inkomsten heb je nodig om dat groeiproces sneller te laten verlopen,' aldus Jacobs. 'Versterking van de selectie is essentieel, in de kern draait het daar allemaal om. Sportief moet Feyenoord het aankunnen om de stap op het budgettaire vlak te kunnen maken. En als we straks in dat nieuwe stadion zitten, willen we structureel meedraaien in de top. PSV, met zijn stadion met 35.000 plaatsen, kan het tegen die tijd wel eens moeilijker krijgen.'
Het verschil met vroeger is dat Feyenoord een duidelijk plan heeft voor de komende jaren, aldus Jacobs. 'We weten waar we vandaan komen en we weten waar we heen willen. En hoe dat moet gebeuren.' Een mooi verhaal, maar het klinkt wat surrealistisch voor een club die een jaar geleden nog de afgrond zag naderen. Feyenoord worstelde met een rentedragende schuld van 14,5 miljoen euro en had geen cent in kas. 'We hadden echt he-le-maal niets,' aldus Jacobs. De opzet van twee Talent Pools verschafte Feyenoord afgelopen zomer wat investeringsruimte, om nieuw leven te blazen in de failliete spelersgroep. Totale opbrengst: elf miljoen euro. Inmiddels lanceerde de club twee nieuwe, hyperambitieuze investeringsmodellen, waarover verderop meer.
Het idee achter de Talent Pools was niet eens zo ingewikkeld. Feyenoord bracht in iedere pool de transferrechten onder van zeven jonge spelers. Investeerders stopten minimaal 250.000 euro in het fonds en krijgen in ruil daarvoor 25 procent van de transferopbrengst, bij een verkoop van de betreffende spelers. De overige 75 procent gaat naar Feyenoord.
'De Talent Pools zijn uit nood geboren, zo simpel is het', aldus Jacobs. 'We móesten wat.' De verkoop van Royston Drenthe aan Real Madrid (dertien miljoen euro) gaf in meerdere opzichten een onverwachte impuls. 'De eerste Talent Pool ging daardoor vliegend van start', aldus Jacobs. 'De investeerders zagen direct resultaat en wij konden dankzij de Drenthe-transfer wat doen aan onze schuld. De rest van de opbrengst hebben we besteed aan nieuwe spelers.'
De rentedragende schuld van Feyenoord bedraagt aan het eind van dit seizoen - officieel per 30 juni - ongeveer tien miljoen euro. 'Dat klinkt nog steeds hoog, maar met die schuld valt goed te leven,' vindt Jacobs. 'Het gaat nu nog vooral om bankleningen onder voor Feyenoord gezonde voorwaarden. Zolang je jaarlijks die rente kunt aflossen – en dat kunnen we – is er geen acuut probleem. Het deel van de schuld dat wél als een molensteen om onze nek hing, door veel te hoge rentes en ongunstige voorwaarden, is weggewerkt. Met dank aan de transferopbrengst van Drenthe.'
Mede dankzij die deal én de inkomsten uit de Talent Pools, eindigt Feyenoord dit seizoen ruim in de plus. Wel draaide de club een licht negatief operationeel resultaat. 'Mede doordat we geen inkomsten hadden uit Europees voetbal,' aldus Jacobs. 'Daarnaast waren de salariskosten wat hoger.'
De Talent Pools boden Feyenoord de mogelijkheid te investeren, maar aan spelersfondsen kleven ook nadelen. Van vrijwel alle voetballers die Feyenoord de komende jaren verkoopt, draagt het een kwart van de opbrengst direct weer af. De club neemt zo'n beetje letterlijk een hypotheek op de toekomst, zij het gespreid over meerdere spelers. En dan is er nog het risico op investeerders die druk uitoefenen om een speler vooral wél te verkopen. Niet voor niets stootten veel clubs de laatste jaren hun spelersfondsen af, om weer onafhankelijk te kunnen opereren.
'We betrekken onze investeerders zoveel mogelijk bij de club, maar de macht hebben we heel strikt gescheiden,' verzekert Jacobs. 'Feyenoord kan zich normaal bewegen op de transfermarkt, zonder dat derden daar druk op uitoefenen. Bovendien is het net zo goed ons belang dat een speler niet transfervrij de deur uitloopt.'
Feyenoord gaat verder in zijn zoektocht naar nieuw geld. In januari presenteerde het al zijn derde spelersfonds; het Feyenoord Investeringsfonds 2008 (FIF). Een model waarin voetballers tot 24 jaar worden ondergebracht die in het kalenderjaar 2008 worden aangetrokken. Karim El Ahmadi is de eerste die deel uitmaakt van dat fonds.
'De jonge talenten zaten vrijwel allemaal in de Talent Pools,' aldus Jacobs. 'We zochten naar een nieuwe constructie. Al discussiërend kwamen we tot deze nieuwe opzet. We hebben weken de tijd genomen om het model – juridisch en financieel – volledig dicht te timmeren.'
Een vierde investeringsplan werd onlangs gepresenteerd. Feyenoord noemt dit een overbruggingsfonds, waarmee de club de periode tot de ingebruikneming van het nieuwe stadion financieel wil overbruggen. Voor dat fonds wordt mensen gevraagd in termijnen tenminste vijf miljoen euro per persoon in te leggen. Feyenoord neemt het geld in beheer; het wordt vastgezet, belegd of geďnvesteerd in nieuwe spelers.
Feyenoord betaalt jaarlijks een vaste vergoeding over het ingelegde geld. Deels in contanten en deels in de vorm van extra diensten. Terugbetaling van het geld geschiedt pas nadat de nieuwe Kuip is geopend. 'We betalen alleen terug áls dat stadion er ook daadwerkelijk is, niet eerder,' benadrukt Jacobs.
'Het model wordt verder uitgewerkt en zorgvuldig getoetst met behulp van juridische experts.' De financieel directeur bestrijdt dat Feyenoord zijn toekomst zeker tracht te stellen met leningen en verkapte schulden. ,,Die spelersfondsen zíjn geen leningen,' stelt Jacobs. 'Investeerders weten dat zolang er geen spelers worden verkocht, ze geen geld krijgen terugbetaald. Bovendien betalen we die mensen geen rente. Wie roept dat wij alles lenen en ons opnieuw in de schulden steken, begrijpt het niet.'